Co nowego w podatkach

Amortyzacja dodatniej wartości firmy możliwa nawet gdy kupujący nie przejmuje środków pieniężnych ani należności

Zbycie przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Dodatkowo kupujący może dokonywać odpisów amortyzacyjnych od dodatniej wartości firmy (czyli różnicy pomiędzy ceną nabycia przedsiębiorstwa a wartością rynkową składników majątkowych wchodzących w skład kupionego przedsiębiorstwa). A zatem, jeśli przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo, może to oznaczać szereg, nazwijmy to, udogodnień (korzyści podatkowych). 

W praktyce stosowania przepisów dochodzi jednak do licznych sporów, co do tego, czy dana transakcja to sprzedaż przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części, czy też jego poszczególnych składników, aktywów i pasywów.

Stosownie do przepisów ustawy o podatku dochodowym, przedsiębiorstwo należy definiować zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Stanowi on, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującym w szczególności: nazwę, prawo własności dóbr, prawa wynikające z umów najmu, dzierżawy,  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,  koncesje, licencje, patenty, majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne. Ale kodeksowa definicja nie stanowi katalogu zamkniętego. Co więcej, to czy przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo nie zależy od spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w katalogu. 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w roku 2016 uznał, że "kompleksowa wykładnia przepisów kodeksu cywilnego uzasadnia wniosek, że czynność prawna może dotyczyć sprzedaży przedsiębiorstwa pomimo wyłączenia pewnych elementów majątku (w tym wymienionych expressis verbis w art. 551 Kc) z czynności prawnej zbycia przedsiębiorstwa, jeżeli wyłączenia nie przekreślają istoty definicji pojęcia "przedsiębiorstwo" w znaczeniu przedmiotowym, która obejmuje każdy zespół składników niematerialnych i materialnych służących do realizacji określonych zadań gospodarczych, bez względu na to, czy obejmuje on całość, czy jedynie część majątku danego podmiotu". 

Istotny w tym kontekście więc wydaje się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z początku sierpnia 2017 roku (II FSK 3183/16), którego sentencja sprowadza się do stwierdzenia, że nawet gdy kupujący nie przejmuje środków zgromadzonych na rachunkach bankowych ani należności, nie wyklucza to nabycia przedsiębiorstwa i nie przekreśla możliwości amortyzowania dodatniej wartości firmy.

Zanim zatem przystąpicie Państwo do podobnej transakcji warto przeanalizować ją razem z doradcą podatkowym pod kątem możliwości "zastosowania" ostatniego orzeczenia NSA.